Nadwaga i otyłość u kotów

Fot. fallcat / Pixabay

Nadwaga to przekroczenie prawidłowej masy ciała o ponad 5%, a otyłość jest to nagromadzenie nadmiernych ilości tkanki tłuszczowej w organizmie, powodujące przekroczenie prawidłowej masy ciała o ponad 15–20%. Niestety w zastraszającym tempie zwiększa się ilość kotów cierpiących z tego powodu, ponieważ nadmierna masa ciała jest konsekwencją współczesnego trybu życia, w którym brakuje czasu na dbałość o prawidłowym odżywianiu. Otyłość jako jednostka chorobowa zwierząt towarzyszących osiągnęła już skalę pandemii. W skali globalnej około 40% psów i kotów ma problem z nadmierną masą ciała, z czego u około 30% zdiagnozowano otyłość. Jest więc jednym z najczęściej występujących zaburzeń żywieniowych u zwierząt towarzyszących. Otyłość to poważny problem u kotów, który w konsekwencji prowadzi do ciężkich schorzeń. Utrata masy ciała osiągana jest przez ograniczanie dostarczanej energii, dobór odpowiedniej diety, wysiłek fizyczny oraz poprzez pracę nad modyfikacją zachowań zarówno zwierzęcia, jak i jego opiekuna. Należy zapamiętać że zdrowy kot to szczupły kot. Dobór odpowiedniej karmy, oraz dbałość o aktywność fizyczną zwierzęcia mają ogromne znaczenie przy walce z tym problemem.

 

Przyczyny problemów z wagą

Najczęstszą przyczynę stanowi przekarmienie bądź brak ruchu albo oba wymienione czynniki równocześnie. Nadmiar energii pozostający w organizmie jest odkładany jako materiał zapasowy w postaci tłuszczu. Szacuje się, że 95% zwierząt ma problemy z nadmierną masą ciała wyłącznie z powodu błędów żywieniowych. Jedynie 5% przypadków związanych jest z występowaniem innych schorzeń. Koty w Polsce są przekarmiane. Właściciel chce aby jego zwierzę wyglądało okazale. Niektórzy traktują to jako przejaw miłości do zwierzęcia. Dodatkowo powszechnie dostępne są niskiej jakości karmy pełne węglowodanów skomponowane na bazie słabej jakości surowców. Tego typu karmy są niedozwolone w żywieniu zwierząt, zwłaszcza tych już mających problemy z wagą. Należy pamiętać, że kot nie jest zwierzęciem, które dobrze tolerują wysokie zawartości węglowodanów w diecie. Gdy przyjmowanie energii przekracza jej zużycie, w wątrobie i tkance tłuszczowej dochodzi do lipogenezy. Na lipogenezę wpływa dieta (bogata w węglowodany, które zwiększają lipolizę). W konsekwencji problem z nadmierną masą ciała pogłębia się.

Warto wspomnieć, że szczególnie predysponowane do rozwoju otyłości wśród kotów są: kot europejski oraz brytyjski krótkowłosy.

 

Konsekwencje otyłości

Choroba ta niesie ze sobą poważne następstwa oraz może stanowić zagrożenie nawet dla zdrowia i życia pupila. Dodatkowe kilogramy, które zwierzę musi dźwigać na swoich łapach prowadzą do przeciążania stawów kończyn oraz kręgosłupa, a podczas zabawy zwiększają ryzyko kontuzji. Niestety równie niekorzystnie wpływają one na układ krążenia. Może to doprowadzić do osłabienia mięśnia sercowego i do rozwoju jego niewydolności, która w pewnych sytuacjach może być stanem zagrożenia życia.  U zwierząt o nadmiernej masie ciała zwiększa się także ryzyko wystąpienia problemów z układem moczowym ze względu na zwężenie światła dróg wyprowadzających mocz, poprzez ucisk tkanki tłuszczowej z zewnątrz, sprzyjający zatykaniu cewki moczowej. Otyłość wiąże się ze zwiększaniem ryzyka zachorowania na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, choroby serca oraz raka. Pojawia się brak tolerancji na wysiłek, skłonność do występowania chorób skóry, trzustki bądź układu ruchowego. Nadwaga powoduje, że zwierzę porusza się wolniej i mniej chętnie, staje się ociężałe i tyje jeszcze bardziej.

Otyłość wiąże się z wieloma chorobami. U otyłych kotów dochodzić może do wystąpienia chorób metabolicznych (stłuszczenie wątroby!), chorób układu moczowo-płciowego, chorób nowotworowych, skrócenia czasu życia. Prawidłowe żywienie jest bardzo ważne i może uchronić naszego pupila przed tymi problemami.

 

Jak pomóc?

Podstawą działania terapeutycznego w otyłości zwierząt towarzyszących jest postępowanie dietetyczne oraz zwiększanie ich aktywności fizycznej. Należy zatem dbać o prawidłowe żywienie oraz zachęcać do podejmowania aktywności (np. zabawa) z kotem. Warto wspominać mieć świadomość, że można skorzystać z pomocy dietetyka zwierzęcego. Niestety nadal istnieje silna potrzeba edukacji opiekunów zwierząt na temat tego jak powinno wyglądać prawidłowe żywienie psów i kotów.

Musimy rozpowszechniać informację o tym, że te wspaniałe zwierzęta są mięsożercami i dieta realizująca ich potrzeby żywieniowe jest dla nich najzdrowsza, a także niesie niższe ryzyko otyłości i innych chorób niż diety oparte o wysokowęglowodanowe karmy komercyjne bądź domowe. W diecie zwierzęcia z problemami z nadmierną masą ciała należy bezwzględnie zmniejszyć lub wyeliminować racje przyjmowanych węglowodanów, a także jakiekolwiek przysmaki. Należy mieć na uwadze, że zwierząt otyłych nie należy głodzić, gdyż wtedy spalają własny tłuszcz bez udziału węglowodanów, co w przypadku kotów może doprowadzić nawet do śmierci. Warto także korzystać z zabawek imitujących „uciekające ofiary” oraz wędki typu bird, by kot miał zapewnioną odpowiednią dawkę ruchu. Niestety efekt w postaci utraty masy ciała może być chwilowy jeśli równocześnie opiekun nie wdroży modyfikacji w stylu odżywiania swojego pupila. Aby zapobiec ewentualnym problemom zdrowotnym oraz nawrotowi problemów z nadmierną masą ciała, odchudzanie zwierzęcia powinno być procesem powolnym i stopniowym.

 


 

Tekst: Agnieszka Cholewiak – Góralczyk, Fundacja Barfne Korepetycje