Złe samopoczucie u kotów – jak je rozpoznać?

Fot loveombra

W ostatnich latach zauważalnie wzrosła liczba zwierząt towarzyszących, a w miastach coraz częściej prym wiodą koty. Świadomość profilaktyki, dbania oraz leczenia zwierząt staje się powszechna. Co jednak w przypadku kotów, które jako samotne drapieżniki, tysiące lat były zdane same na siebie? Zachowanie chorych osobników jest przystosowaniem, ewolucyjną strategią behawioralną. W naturze okazujący osłabienie i brak pełni sił kot od razu stałby się obiektem ataku swoich pobratymców, czy też innych drapieżników. Ten osobnik, który lepiej maskuje ból, ma większe szanse na przeżycie.

 

Najczęstszą przyczyną złego samopoczucia u młodych kotów są wszelkiego rodzaju urazy fizyczne, natomiast u dorosłych osobników są to choroby nerek, zmiany nowotworowe, otyłość, alergie pokarmowe.

 

Jak rozpoznać subtelne sygnały, które mogą świadczyć o złym samopoczuciu kota?

 

Do najczęstszych zachowań opisywanych w początkach choroby u kotów zalicza się:

  • Zmiana rytmu dnia
  • Zmiana zachowania
  • Apatia
  • Zmniejszenie apetytu
  • Pozycja bólowa
  • Nadmierne wylizywanie / zaprzestanie czynności związanych z utrzymaniem higieny
  • Nadmierna wokalizacja

 

Przy zaobserwowaniu którejkolwiek z poniżej opisanych sytuacji wskazana jest porada lekarza weterynarii i być może także behawiorysty.

 

Zmiana rytmu dnia

Koty uwielbiają rutynę. Już po krótkim czasie od zaaklimatyzowania się w danym miejscu tworzą sobie swego rodzaju plan dnia, zależny m.in. od godzin pracy opiekunów i ich codziennych obowiązków. Plan taki daje kotu poczucie bezpieczeństwa i spokoju. O danej godzinie wstają, bawią się, jedzą oraz myją. Zwierzę, które nagle zaprzestaje pewnych działań lub znacząco zmienia ich kolejność, a dodatkowo zauważyć można u niego inne niepokojące objawy, być może odczuwa pewien dyskomfort fizyczny, bądź psychiczny.

 

Zmiana zachowania

Bez zmian w najbliższym środowisku kota, ze spokojnego staje się on agresywny,  z żywego i chętnego do zabaw – leniwy i ospały. Niegdyś zaczepny i lubiący kontakt  z człowiekiem podopieczny posmutniał, zaczął stronić od pieszczot i chować się w ustronne miejsca. Zauważyliśmy wykazywanie nadmiernej strachliwości, reakcji agresją lub kuleniem i drżeniem na próby dotyku. Wszystkie te odmienne zachowania mają swoje podstawy, jedną z nich może być początek choroby. Istotnym symptomem jest również napinanie mięśni, przyciskanie głowy do różnych powierzchni i otrzepywanie np. bolącej kończyny.

 

Fot. 1980supra

Apatia

Apatyczny kot, który nie odpowiada na wołanie, zachętę do zabawy i na porcję ulubionego jedzenia powinien wzbudzić niepokój. Należy pamiętać, że kot zawieszony, w ogóle niereagujący na bodźce zewnętrzne jest w niebezpieczeństwie i wymaga natychmiastowej interwencji lekarza weterynarii.

 

Zmniejszenie apetytu

U kotów brak apetytu może mieć różne przyczyny, od niepasującej karmy i miski po aspekty chorobowe. Nie można dopuścić do głodówki trwającej ponad 48 godzin – stanowi ona zagrożenie dla zdrowia i życia kotów. Przy zmianie sposobu i ilości spożywanego jedzenia przez kota warto w pierwszej kolejności zbadać stan jego jamy ustnej i uzębienia. Zaniepokoić powinno również wzmożone pragnienie, utrzymujące się dłuższy czas.

 

Pozycja bólowa

Pozycja bólowa jest jednym z symptomów choroby. Przy silnym bólu lub w zaawansowanym stadium choroby koty większość czasu tak spędzają, próbując odciąć się od dyskomfortu. W pozycji tej ciężar ciała przeniesiony jest na łapy. Kot wygina mocno grzbiet, tak aby jak najmniejszą powierzchnią brzucha stykać się z podłożem. Przednie kończyny ma napięte, pionowo ułożone na wysokości klatki piersiowej. W takiej pozycji sierść kota jest zjeżona, a uszy ułożone do tyłu. Kot nie jest zainteresowany otaczającym go światem, jego wzrok jest nieobecny, a głowa zwieszona. Zdarza się, że zdrowy kot przyjmuje podobną pozycję (np. przed skokiem, wyczekując czegoś), ale jest wtedy ewidentnie zaciekawiony i ożywiony. Jeżeli jednak kot dłuższy czas przebywa w takiej pozycji to prawdopodobnie cierpi.

 

Nadmierne wylizywanie / zaprzestanie czynności związanych z utrzymaniem higieny

Koty domowe na dbaniu o stan sierści poświęcają około 8% swojego czasu, w którym nie śpią. Czynność ta jest niezwykle ważna również dla zachowania kociego zdrowia psychicznego, a dla opiekunów jest wskaźnikiem samopoczucia kota. Każde zaniedbywanie higieny jest powodem do niepokoju. (1) Zdrowy kot, przy zachowanym prawidłowym rytmie dnia, oddaje się pielęgnowaniu sierści po zjedzeniu posiłku, oraz uprzedniej zabawie. Sytuacja, w której kot nadmiernie liże jedno miejsce, doprowadzając nawet do podrażnień skóry czy łysienia, posiada różne źródła. Może oznaczać to, że w danym miejscu kot odczuwa dyskomfort lub ból. Warto wtedy wykonać w lecznicy weterynaryjnej badania RTG oraz USG. Nadmierne wylizywanie często spowodowane jest alergiami pokarmowymi. Matowa i zjeżona sierść utrzymująca się przed dłuższy czas u kota stanowi sygnał alarmowy.

 

Nadmierna wokalizacja

Dorosłe koty miauczą tylko w kontakcie z człowiekiem. Jest to ich naturalna forma komunikacji. Częstotliwość miauczenia jest indywidualna dla każdego osobnika, ale są rasy mniej lub bardziej rozmowne. Znając i obserwując swojego podopiecznego można rozpoznać zmiany natężenia  i intensywności miauków. Powodów zagadywania u kotów jest wiele, są to m.in. witanie się z opiekunami, zaczepiania i szukanie zainteresowania, proszenie o jedzenie, czy też brak kastracji. Jeżeli jednak zakres miauczenia kota uległ zmianie, występuje częściej, jest głośniejsze lub odwrotnie – kot przestał się odzywać to jest to powód do interwencji. Warto mieć na uwadze fakt, że koty narażone na długotrwały stres, ból i inne nieprzyjemności intensywnie mruczą

 

Dużą uwagę należy też zwracać na oczy naszych podopiecznych. W czasie osłabienia kociego organizmu często zaczynają być widoczne trzecie powieki. Mogą one nawet przesłaniać część oczu, co utrudnia zwierzęciu widzenie. W takiej sytuacji natychmiast należy udać się z kotem do weterynarza.

 

W każdym mieszkaniu, w którym znajdują się zwierzęta powinna znajdować się również apteczka pierwszej pomocy. Nie może w niej zabraknąć wody utlenionej, nożyczek, jałowych gazików, bandaży, wazeliny i sprayu odkażającego. Warto zaopatrzyć się także w termometr. Taka apteczka zawsze powinna znajdować się w łatwo dostępnym miejscu.

 

Pojedynczy objaw, z opisanych tu, niekoniecznie musi oznaczać chorobę. Warto jednak, aby uchronić podopiecznego przed nieprzyjemnymi dolegliwościami i ewentualnymi konsekwencjami, a siebie przed niepotrzebnym stresem, regularnie badać, szczepić, a także kontrolować zdrowie kotów.

 

Tekst i opracowanie: Karolina Łuszczyk


 

Źródła:

Blanchard D, Griebel G., Blanchard R.; Conditioning and residual emotionality effects of predator stimuli: some reflections on stress and emotion; Progress in Neuro-Psychopharmacology & Biological Psychiatry 27, 1177-1185; 2003

Chu S., Tsai P.; Computational intelligence based on the bahavior of cats; International Journal of Innovative Computing, Information and Control 3(1); 2007

Gorbaniuk O., Kiełb M.; Taksonomia i struktura cech osobowości przypisywanych zwierzętom domowym; Psychologia – Etologia – Genetyka; t. 21; 2010

Hart B.; Biological Basis of the Behavior of Sick Animals; Neuroscience & Biobehavioral Reviews, Vol. 12, pp. 123—13; 1988

O’Neill D., Church D., McGreevy P., Thomson P., Brodbelt D.; Longevity and mortality of cats attending primary – care veterinary practices in England; Vol 17, Issue 2; 2015

Vapalahti K., Virtala A., Joensuu T., Tiira K., Tahtinen J., Lohi H.; Health and Behavioral Survey of over 8000 Finnish Cats; Frontiers in Veterinary Science 3(70); 2016E

Euromonitor.com